द्रुत फेसनको लागत - र नेपालको लागि वैकल्पिक मार्ग
सेप्टेम्बर ५, २०२५ मा प्रकाशित एक लेखले फास्ट फेसनको वास्तविक मूल्यलाई केलाउँदै नेपाल फास्ट फेसन उद्योगको डम्पिङ ग्राउन्ड बन्न सक्ने खतरा र परिणामका बारेमा कोक्रोमाकी संस्थापक तथा सीईओ रेवती गुरुङलाई आफ्ना विचार व्यक्त गर्न आमन्त्रण गरेको छ।
उपभोक्ताहरूले सधैं किफायती मूल्यमा नवीनतम फेसन खोजिरहने भएकाले फास्ट फेसन एक विश्वव्यापी परिघटना बनेको छ। यद्यपि, फास्ट फेसनको वास्तविक मूल्य मूल्य ट्यागभन्दा धेरै माथि छ। कोक्रोमाकी संस्थापक रेवती गुरुङको नेपाल फास्ट फेसनको डम्पिङ ग्राउन्ड बन्न सक्ने खतराका बारेमा स्पष्ट धारणा छ।
वातावरणीय प्रभाव
धेरै पानीको प्रयोग, रासायनिक प्रदूषण र कपडाको फोहोरका कारण फास्ट फेसनले वातावरणीय ह्रास निम्त्याउँछ। विश्व बैंकका अनुसार, विश्वव्यापी फोहोर पानीको २०% र कार्बन उत्सर्जनको १०% का लागि फेसन उद्योग जिम्मेवार छ।
आर्थिक परिणामहरू
फास्ट फेसनले उपभोक्ताहरूलाई कम मूल्यमा कपडा उपलब्ध गराउन सक्ला, तर यसले कपडा उत्पादन गर्ने देशहरूका लागि नकारात्मक आर्थिक परिणाम निम्त्याउँछ। स्थानीय उद्योगहरू प्रायः फास्ट फेसन ब्रान्डहरूको कम मूल्यसँग प्रतिस्पर्धा गर्न नसक्ने भएकाले रोजगारी गुम्ने र आर्थिक अस्थिरता निम्तिने गर्दछ।
सामाजिक प्रभावहरू
फास्ट फेसनले डिस्पोजेबल कपडाको संस्कृतिलाई बढावा दिन्छ, जहाँ कपडालाई केही पटक मात्र लगाएर फ्याँकेपछि फाल्ने गरिन्छ। यो मानसिकताले अत्यधिक उपभोग र फोहोरको चक्रलाई बढावा दिँदै समाज र वातावरण दुवैलाई असर गर्दछ।
दिगो विकल्पहरू
उपभोक्ताहरू फास्ट फेसनका लुकेका लागतहरूबारे बढी सचेत हुँदै जाँदा दिगो र नैतिक कपडाका विकल्पहरूको माग बढ्दै गएको छ। कोक्रोमा जस्ता ब्रान्डहरूले गुणस्तर, टिकाउपन र नैतिक उत्पादन अभ्यासमा केन्द्रित स्लो फेसन प्रवर्द्धनमा नेतृत्व गरिरहेका छन्।
निष्कर्षमा, फास्ट फेसनको लागत मूल्य ट्यागभन्दा धेरै माथि छ, जसमा वातावरणीय, सामाजिक र आर्थिक प्रभावहरू समावेश छन्। दिगो र नैतिक फेसन ब्रान्डहरूलाई समर्थन गरेर उपभोक्ताहरूले मानिस र पृथ्वी दुवैमा पर्ने फास्ट फेसनका नकारात्मक प्रभावहरू कम गर्न मद्दत गर्न सक्छन्।
लेखमा रेवतीका टिप्पणीहरू:
“नेपाल चाँडै कपडाको फोहोरको डम्पिङ साइट बन्न सक्ने कुरा मानिसहरूले महसुस गर्दैनन्,” कपासबाट बालबालिकाका कपडा उत्पादन गर्ने सामाजिक उद्यम कोक्रोमाकी संस्थापक रेवती गुरुङ भन्छिन्। गुरुङको काम एक समयमा सावधानीपूर्वक र प्राकृतिक सामग्रीबाट कपडा बनाउने परम्परागत अभ्यासलाई पुनर्जीवित गर्ने कुरामा आधारित छ। उनको लागि दिगो फेसन भनेको वातावरणमैत्री कपडाभन्दा धेरै कुरा हो; यो समुदाय, चक्रीयता र जिम्मेवारीको बारेमा हो।
कोक्रोमाका कपडाहरू बुनाइदेखि रङ्याउने र फिनिसिङसम्म सबै काठमाडौं उपत्येकै भित्र उत्पादन गरिन्छ, जसले कार्बन फुटप्रिन्ट कम राख्छ। कपडाका टुक्राहरूलाई क्विल्ट र गद्दामा अपसाइकल गरिन्छ, जसले शून्य-फोहोर प्रक्रिया सुनिश्चित गर्दछ। तर गुरुङले दिगो व्यवसाय फस्टाउन सक्ने विश्वास गरे तापनि, नैतिक भएको नाटक गर्ने फास्ट फेसन कम्पनीहरूको ग्रीनवासिङका बारेमा चिन्ता व्यक्त गर्छिन्। “यसले प्रतिस्पर्धाभन्दा हामीलाई बढी हानि पुर्याउँछ,” उनले भन्छिन्।
